Bellen achter het stuur in de Provincie Antwerpen: geen voorstel tot minnelijke schikking, wel rechtstreeks naar politierechtbank

In de week van 1 maart 2021 geldt er in de Provincie Antwerpen een verhoogde waakzaamheid voor bellen achter het stuur. De politie controleert (onder andere met anonieme wagens) extra op het naleven van het verbod op het bellen achter het stuur. Wie betrapt wordt, krijgt een proces-verbaal waarbij het parket heeft aangekondigd dat er geen minnelijke schikkingen worden voorgesteld, maar dat er gedagvaard wordt. In de Gazet van Antwerpen van 26 februari 2021 wordt verwezen naar de “automodus-campagne” van de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV). Uit onderzoek van die stichting blijkt dat 82% van de bestuurders het heel normaal vindt om even niet bereikbaar te zijn tijdens het rijden, maar slechts 59% vindt dat geen enkele binnenkomende oproep of melding zo dringend is dat hij dadelijk beantwoord moet worden. De krant citeert ook Antwerps gouverneur Cathy Berx en wel als volgt: “In het verkeer moeten je blik en je aandacht op de weg gericht zijn, zonder uitzondering of excuus. De duizend-en-een andere dingen die je alleen maar afleiden en ongevallen kunnen veroorzaken, horen niet thuis achter het stuur. Dat is de wet en wie die niet naleeft, kan een boete verwachten”, zegt Antwerps gouverneur en voorzitter van het Vlaams Forum Verkeersveiligheid Cathy Berx. “Met de verscherpte controles die op 1 maart starten, willen we een duidelijk signaal geven”, aldus de gouverneur.

Normaal gezien is het gevolg van een betrapping op bellen achter het stuur een zogenaamde “onmiddellijke inning” van 116 euro. Tijdens de actie die in de Provincie Antwerpen plaatsvindt vanaf 1 maart 2021 gaat men dergelijke onmiddellijke inning echter niet voorstellen, maar kiest men ervoor de overtreders te dagvaarden voor de politierechtbank. Voor de politierechtbank riskeert men dan een veelvoud.

Inderdaad, de strafbaarstelling is voorzin in artikel 8.4 van het Koninklijk besluit houdende algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en van het gebruik van de openbare weg (veel beter gekend als de “wegcode”). In artikel 8.4 staat te lezen (sinds het jaar 2000 (want toen werd het artikel ingevoerd)): “Behalve wanneer zijn voertuig stilstaat of geparkeerd is, mag de bestuurder geen gebruik maken van een draagbare telefoon die hij in de hand houdt.”

Volgens artikel 29, § 1, lid 3 van de Wet betreffende politie over het wegverkeer (1968) (ook gekend als de “wegverkeerswet”) gaat het om een overtreding van de tweede graad. In dit artikel 29 is immers te lezen: “De Koning kan overtredingen van de reglementen uitgevaardigd op grond van deze gecoördineerde wetten die de veiligheid van personen onrechtstreeks in gevaar brengen en de overtredingen die bestaan uit het onrechtmatig gebruiken van parkeerfaciliteiten voor personen met een handicap of uit gedragingen inzake de inschrijving waardoor men zich aan vervolging kan onttrekken, bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, als zodanig aanwijzen als overtredingen van de tweede graad. Deze overtredingen worden gestraft met een geldboete van 20 euro tot 250 euro.” De wetgever acht dus dat het bellen achter het stuur een overtreding is die de veiligheid van personen onrechtstreeks in gevaar brengt.

Aangezien het om een overtreding van de tweede graad gaat kan daar ook een rijverbod (“verval van het recht te sturen”) aan gekoppeld worden. Dat volgt dan weer uit artikel 38, § 1, 3° van de wegverkeerswet. Daar staat te lezen: “de rechter kan het verval van het recht tot het besturen van een motorvoertuig uitspreken: ‘3° Indien hij veroordeelt wegens één van de overtredingen van de tweede of de derde graad, zoals bedoeld in artikel 29, § 1’.

Om een lang verhaal kort te maken: de actie in de Provincie Antwerpen die maakt dat er geen minnelijke schikkingen worden voorgesteld, kan verregaande gevolgen hebben. Daar waar normaal een minnelijke schikking (of onmiddellijke inning) wordt voorgesteld, riskeert men nu een veel hogere boete en ook een door de rechter uitgesproken rijverbod. Niet van de poes! Een gewaarschuwd bestuurder is er twee waard en houdt zich dus best aan het verbod om een draagbare telefoon in de hand te houden achter het stuur wanneer het voertuig niet stilstaat of geparkeerd is. Slechts wanneer het voertuig stilstaat of geparkeerd is, mag een draagbare telefoon in de hand worden gehouden.